İdeallar dünyası yoxsa Maddi reallıq?

Həqiqi reallıq bu qapalı maddi dünya deyil, yalnız ağılla dərk edilə bilən, mükəmməl, dəyişməz 'İdeallar' (Formalar) aləmidir. Bu dünyada gördüyümüz hər şey sadəcə o mükəmməl idealların qüsurlu kölgəsidir - Mağara mifi bunu ən gözəl izah edir. Həqiqətə çatmaq üçün hisslərdən qurtulub ağıla sığınmalıyıq.

"Gördüyümüz bu maddiyat dünyası gerçək deyil, yalnız Həqiqətin zəif bir yansımasıdır."

Reallıq məhz əllə toxunduğumuz, gözlə gördüyümüz bu maddi dünyanın özüdür. İdeyalar (formalar) əşyalardan kənarda yox, onların daxilindədir. Həqiqəti anlamaq üçün yuxarılara baxmağa ehtiyac yoxdur - təbiəti müşahidə etmək, təsnif etmək və onun qanunauyğunluqlarını öyrənmək kifayətdir.

"Təbiətdə boş yerə heç nə mövcud deyil. Hər bir əşyanın həqiqəti elə öz daxilindəki məqsəddədir."