Frankfurt məktəbi, Tənqidi nəzəriyyə
Theodor Ludwig Wiesengrund Adorno
1903 – 1969 · Alman
“Auschwitz sonrası şeir yazmaq barbarlıqdır.”
Bioqrafiya
Frankfurt məktəbinin ən parlaq düşünürü. Frankfurtda varlı Yəhudi tacir ailəsindən gəlib, anası opera müğənnisi idi. Musiqiçi, filosof, sosiologiyaçı - üç sahədə birden dahiyədi. Nazilikdən ABŞ-a qaçdı, Horkhaimerlə 'Maarifin Dialektikası'nı yazdı. 1968 tələbə hərəkatı ilə münasibəti gərgin oldu.
Təsiri
Mədəniyyət tənqidi, musiqi sosiologiyası, estetika, siyasi psixologiya, Frankfurt məktəbinin sonrakı nəsilləri - Habermas, Honneth - hamısı Adornoya cavab verir.
Əsas İdeyalar
- 01 Maarifin dialektikası - ağıl özü əsarətə yol açır
- 02 Mənfi dialektika - heç bir sintez həqiqəti tükəndirmir
- 03 Mədəniyyət sənayesi - kütləvi mədəniyyət şüuru manipulyasiya edir
- 04 Aura - sənətin texniki reproduksiya ilə itirdiyi unikallıq (Benjamin ilə)
- 05 Avtoritar şəxsiyyət - faşizmin psixoloji kökləri
- 06 Auschwitz sonrası şeir - barbarlıq sonrası sənətin problemi
Əsərləri
Maarifin Dialektikası (Horkheimer ilə) Mənfi Dialektika (Negative Dialektik) Estetika Nəzəriyyəsi Minima Moralia Avtoritar Şəxsiyyət