Əşari kəlamı
Abū al-Ḥasan ʿAlī ibn Ismāʿīl al-Ashʿarī
874 – 936 · Ərəb (Bəsrə)
“Ağıl Allahın varlığını tanır - lakin şəriəti yalnız vəhy öyrədir.”
Bioqrafiya
Sünnü İslamın ən böyük kəlam alimlərindən biri. Bəsrədə doğulub. Mutəzilənin şagirdi Cübbai yanında oxudu, sonra Mutəzilədən ayrıldı. Orta yol kəlamı yaratdı - həm ənənəni, həm rasional arqumentasiyanu qəbul edən mövqe. Əşari məzhəbi bu gün sünnü İslamın əksəriyyətinin kəlam çərçivəsidir.
Təsiri
Əşari kəlamı bu gün sünnü İslamın əksəriyyətinin teoloji çərçivəsidir. Əl-Qəzali Əşari kəlamını sistemləşdirdi. Sxolastik İslam teologiyasının əsasını qoydu.
Əsas İdeyalar
- 01 Quranın qidem sifəti - Quranın özü deyil, mənası qədimdir
- 02 İnsan əməli kəsb - insan seçir, lakin Tanrı yaradır
- 03 Sifətlər Allah zatından ayrıdır - Mutəzilə inkarına qarşı
- 04 Atomizm - kainat anlıq anlıq Tanrı tərəfindən yenidən yaradılır
- 05 Ağıl-vəhy balansı - ağıl lazımdır, lakin vəhyə tabedit
- 06 Occasionalizm - hər hadisə birbaşa Tanrının müdaxiləsidir
Əsərləri
Maqalat al-İslamiyin Kitab al-Luma Al-İbana an Usul al-Diyana