Analitik fəlsəfə, Məntiq
Willard Van Orman Quine
“Olmaq dəyişənin dəyəri olmaqdır.”
Bioqrafiya
20-ci əsrin ən önəmli analitik filosoflarından biri. Akronda (Ohayo) doğulub. Harvard universitetinin uzunmüddətli professoru oldu. 'İki Dogma' məqaləsi ilə analitik-sintetik fərqini rədd edərək loqik pozitivizmi daxildən sarsıtdı. Ontoloji nisbilik anlayışı ilə dil, məntiq, varlıq fəlsəfəsini yenidən qurdu.
Təsiri
Loqik pozitivizmin sonunu gətirdi. Analitik fəlsəfə, dil fəlsəfəsi, məntiq, metafizika - Quine olmadan müasir analitik fəlsəfə anlaşılmaz.
Əsas İdeyalar
- 01 Empirizmin iki dogmasına tənqid - analitik-sintetik fərqi yoxdur
- 02 Ontoloji öhdəlik - varlığı qəbul etmək söyləmimizin məntiqi tələbidir
- 03 Çevrilmənin qeyri-müəyyənliyi - tərcümə heç vaxt tam deyil
- 04 Ontoloji nisbilik - varlıq sualı dil çərçivəsinə bağlıdır
- 05 Bütüncül (holizm) - inanclara ayrı-ayrı deyil, bütöv sistem olaraq baxmaq
- 06 Naturalizm - fəlsəfə elmlə davamlıdır, üstündə deyil
Əsərləri
Əlaqəli Terminlər
Dil və məntiq analizinə əsaslanan fəlsəfi cərəyan
Sözün, cümlənin və ya işarənin bildiirdiyi şey
Varlıq nəzəriyyəsi - nəyin mövcud olduğunu öyrənən fəlsəfə
Müəyyən növ varlıqların obyektiv mövcudluğunu inkar edən və ya bu barədə aqnostik mövqe tutan yanaşma
Bilgi iddialarımızın heç vaxt mütləq şəkildə dəqiq ola bilməyəcəyini qəbul edən prinsip
Mövcud olan hər şeyin (hətta şüur və düşüncələrin) tamamilə fiziki təbiətli olması nəzəriyyəsi
Bir inancın yalnız digər inanclarla məntiqi olaraq uyğun (ziddiyyətsiz) gəldiyi zaman doğru sayıldığı nəzəriyyə
Bir çox fundamental elmi və riyazi qanunların kainatın həqiqətləri deyil, insanların sərfəli razılaşmaları (konvensiya) olduğu görüşü
Elmin mütləq şəkildə yalnız təbii və material səbəblərlə hərəkət etməli olduğunu bildirən prinsip