Neo-Konfutsiçilik
Zhou Dunyi
1017 – 1073 · Çin
“Müqəddəs insan Göy-Yer ilə xarakter baxımından bərabərdir.”
Bioqrafiya
Neo-Konfutsiçiliyin ilk böyük sistematizatoru, 'Böyük Mütləq Diaqramı'nın (Taijitu) müəllifi. Hunan əyalətindəki doğulub. Daosist kosmologiya ilə Konfutsiçi etikasını birləşdirərək Neo-Konfutsiçiliyin metafizik əsasını qoydu. Çenq qardaşlarının müəllimi olub.
Təsiri
Neo-Konfutsiçiliyin kosmoloji çərçivəsini qoydu. Çenq qardaşları, Çu Si onun üzərindən inkişaf etdi. Böyük Mütləq anlayışı Çin metafizikasının mərkəzinə girdi.
Əsas İdeyalar
- 01 Böyük Mütləq (Taiji) - kainatın dinamik mənbəyi
- 02 Taijitu - kosmoloji diaqram: Wu Ji → Taiji → Yin-Yang → Beş Element → Kainat
- 03 Müqəddəs insan (sheng ren) - Taijiyi özündə əks etdirən kəmal
- 04 Sakitlik (jing) - əxlaqi inkişafın əsası
- 05 Konfutsiçi etikanın kosmoloji əsası
- 06 Ren, Yi, Li, Zhi, Xin - beş sabit fəzilət
Əsərləri
Taijitu Şuo (Böyük Mütləq Diaqramının İzahı) Tongshu (Nüfuzetmə Kitabı)