Neo-Konfutsiçilik
Zhu Xi
1130 – 1200 · Çin
“Bilik əvvəl gəlir, lakin həyata keçirilmədən tam deyil.”
Bioqrafiya
Neo-Konfutsiçiliyin ən böyük sistematizatoru, Sung sülaləsinin ən önəmli filosofu. Fujian əyalətindəki doğulub. Konfutsi kanon mətnlərini - Dörd Kitabı - şərh edərək əsrlər boyunca Çin, Koreya, Yaponiya dövlət imtahanlarının əsasını qoydu. Li (prinsip) və Qi (maddi qüvvə) anlayışları ilə metafizik sistem yaratdı.
Təsiri
600 il boyunca - Ming, Qing sülaləri, Koreya Coşon dövrü, Yaponiya Edo dövrü - dövlət fəlsəfəsi oldu. Çin, Koreya, Yaponiya təhsil sistemi onun şərhlərinə əsaslandı.
Əsas İdeyalar
- 01 Li (理) - hər şeyin əsasında yatan prinsip/qanun
- 02 Qi (氣) - maddi qüvvə, li-ni gerçəkləşdirən
- 03 Böyük Mütləq (Taiji) - kainatın mənbəyi
- 04 Özünü inkişaf - daxili araşdırma ilə əxlaqi yetkinlik
- 05 Dörd Kitabın kanon olaraq müəyyənləşdirilməsi
- 06 Bilik və hərəkətin vəhdəti
Əsərləri
Dörd Kitab Şərhləri Czin Si Lu (Yaxın Düşüncə Qeydləri) Zhu Xi Yazışmaları