Elm necə inkişaf edir: Yalnışlama yoxsa Paradigma dəyişimi?
Elmi biliyin mahiyyəti nədir? Elm daim yanlışlanabilir hipotezlər qoyaraq tədricən irəliləyirmi, yoxsa köklü 'Elmi İnqilablar' vasitəsilə sıçrayışlarla inkişaf edirmi?
Karl Popper
1902 – 1994Elmi biliyin əlaməti yanlışlanabilirlikdir (Falsifiability). Bir nəzəriyyə yalnız yanlış ola biləcəyi şərtlə elmidir. Elm həqiqəti tapmaqdan deyil, yanlışları eleminasiya etməkdən ibarətdir. Marksizm, Freudsizm elmi deyil, çünkü hər şeyi izah edir - heç bir şeyi yanlışlamır.
"Elmi nəzəriyyəni fərqləndirən onun yanlışlana bilmə imkanıdır. Hər şeyi izah edən heç nəyi izah etmir."
Tomas Kun
1922 – 1996Elm sadə bir kümülyativ proses deyil. Elim 'normal elm' dövrlərindən ibarətdir; bu dövrlər köklü 'Elmi İnqilablar'la kəsilir. Paradigma dəyişimi (məs. Kopernik, Nyuton, Eynşteyn) bir nəzəriyyəni başqası ilə əvəz etmək deyil - tam fərqli bir dünyagörüşünə keçməkdir.
"Elmi inqilab bir paradigmanın başqası ilə sadə əvəzlənməsi deyil - tam bir dünyagörüşü dəyişimidir."